Kudzivirira Kenza yeChiropa

Ruzivo Rwakawanda NezveKenza yeChiropa

Gomarara rechiropa chirwere umo masero egomarara anoumba munyama dzechiropa.

Chiropa chimwe chezvikamu zvikuru mumuviri. Chine mativi maviri uye chinozadza divi rekumusoro rekurudyi redumbu mukati membabvu. Matatu emabasa akakosha echiropa ndeaya:

• Kusefa zvinhu zvinokuvadza kubva muropa kuitira kuti zvikwanise kutapuriranwa kubva mumuviri mutsvina nemuweti.
• Kugadzira nyongo kuti ibatsire kugaya mafuta kubva muchikafu.
• Kuchengeta glycogen (shuga), iyo muviri unoshandisa simba.

Kuwana nekurapa kenza yechiropa nekukurumidza kunogona kudzivirira kufa nekenza yechiropa.

Kubatwa nehutachiona hwehepatitis hwakasiyana-siyana kunogona kukonzera hepatitis uye kunogona kukonzera kenza yechiropa.

Chiropa chinowanzo konzerwa nehutachiona hwehepatitis. Chiropa chirwere chinokonzera kuzvimba kwechiropa. Kukuvadzwa kwechiropa nekuda kwehepatitis inogara kwenguva refu kunogona kuwedzera njodzi yekubatwa nekenza yechiropa.

Hepatitis B (HBV) nehepatitis C (HCV) mhando mbiri dzehutachiona hwehepatitis. Kutapukirwa kwenguva refu neHBV kana HCV kunogona kuwedzera njodzi yekubatwa nekenza yechiropa.

1. Chiropa Chisingaperi (Hepatitis B)

HBV inokonzerwa nekusangana neropa, urume, kana chimwe chinhu chinobuda mumuviri wemunhu ane hutachiona hweHBV. Utachiona uhwu hunogona kutapurirwa kubva kuna amai kuenda kumwana panguva yekusununguka, kuburikidza nekuita zvepabonde, kana nekugovana tsono dzinoshandiswa kubaya mishonga. Hunogona kukonzera mavanga muchiropa (cirrhosis) izvo zvinogona kukonzera kenza yechiropa.

2. Hepatitis C

HCV inokonzerwa nekubata ropa remunhu ane hutachiona hweHCV. Utachiona uhwu hunogona kupararira nekushandisa tsono dzinoshandiswa kubaya mishonga kana, kashoma, kuburikidza nekuita zvepabonde. Kare, yaipararirawo panguva yekuisirwa ropa kana kuiswa nhengo. Nhasi, mabhangi eropa anoedza ropa rese rakapihwa kuti rionekwe seHCV, izvo zvinoderedza zvikuru njodzi yekuwana hutachiona kubva mukuisirwa ropa. Inogona kukonzera mavanga pachiropa (cirrhosis) izvo zvinogona kukonzera kenza yechiropa.

Kudzivirira Kenza yeChiropa

Kudzivisa zvinhu zvinoisa njodzi uye kuwedzera zvinhu zvinodzivirira zvinogona kubatsira kudzivirira kenza.

Kudzivisa zvinhu zvinokonzera kenza kunogona kubatsira kudzivirira mamwe magomarara. Zvinhu zvinokonzera kenza zvinosanganisira kusvuta, kufuta, uye kusaita maekisesaizi akakwana. Kuwedzera kwezvinhu zvinodzivirira zvakaita sekurega kusvuta uye kurovedza muviri kunogonawo kubatsira kudzivirira mamwe magomarara. Taura nachiremba wako kana imwe nyanzvi yehutano nezvekuti ungaderedza sei njodzi yako yegomarara.

Zvirwere zveHepatitis B neC zvinogara kwenguva refu zvinogona kukonzera kenza yechiropa.

Kuva nehepatitis B (HBV) kana hepatitis C (HCV) kwenguva refu kunowedzera njodzi yekubatwa nekenza yechiropa. Njodzi yacho yakanyanya kukwira kune vanhu vane HBV neHCV, uye kune vanhu vane zvimwe zvinhu zvinokonzera njodzi kunze kwehutachiona hwehepatitis. Varume vane HBV kana HCV kwenguva refu vane mukana mukuru wekubatwa nekenza yechiropa kupfuura vakadzi vane hutachiona humwe chete.

Kutapukirwa neHBV kwenguva refu ndiko kunonyanya kukonzera kenza yechiropa muAsia neAfrica. Kutapukirwa neHCV kwenguva refu ndiko kunonyanya kukonzera kenza yechiropa muNorth America, Europe, neJapan.

Zvimwe zvinhu zvinogona kuwedzera njodzi yekubatwa nekenza yechiropa ndeizvi:

1. Kurwara neCirrhosis

Njodzi yekubatwa nekenza yechiropa inowedzera kuvanhu vane cirrhosis, chirwere umo nyama yechiropa ine hutano inotsiviwa nenyama ine mavanga. Nyama ine mavanga inovhara kufamba kweropa muchiropa uye inoita kuti chisashande sezvachinofanira. Kunwa doro kwenguva refu uye hutachiona hwehepatitis husingaperi ndizvo zvinowanzokonzera cirrhosis. Vanhu vane cirrhosis ine chekuita neHCV vane njodzi yakakura yekubatwa nekenza yechiropa kupfuura vanhu vane cirrhosis ine chekuita neHBV kana kushandisa doro.

2. Kunwa doro zvakanyanya

Kunwa doro zvakanyanya kunogona kukonzera cirrhosis, iyo inokonzera kenza yechiropa. Gomarara rechiropa rinogonawo kuitika kune vanoshandisa doro zvakanyanya vasina cirrhosis. Vanhu vanoshandisa doro zvakanyanya vane cirrhosis vane mukana wakapetwa kagumi wekubata kenza yechiropa, zvichienzaniswa nevanoshandisa doro zvakanyanya vasina cirrhosis.

Ongororo dzakaratidza kuti kunewo mukana wakawedzerwa wekenza yechiropa kune vanhu vane HBV kana HCV vanonwa doro zvakanyanya.

3. Aflatoxin B1

Njodzi yekubatwa nekenza yechiropa inogona kuwedzerwa nekudya chikafu chine aflatoxin B1 (chepfu inobva kufungus inogona kukura pazvikafu, zvakaita sechibage nenzungu, zvakachengetwa munzvimbo dzinopisa uye dzine hunyoro). Inonyanya kuwanikwa muAfrica iri pasi peSahara, Southeast Asia, neChina.

4. Steatohepatitis isina doro (NASH)

Chirwere chehepatitis chinokonzerwa nedoro (NASH) chirwere chinogona kukonzera mavanga muchiropa (cirrhosis) izvo zvinogona kukonzera kenza yechiropa. Ndiyo chirwere chinotyisa chechiropa chinokonzerwa nedoro (NAFLD), uko kune mafuta akawanda muchiropa. Mune vamwe vanhu, izvi zvinogona kukonzera kuzvimba (kuzvimba) uye kukuvara kwemasero echiropa.

Kuva nechirwere cheNASH-related cirrhosis kunowedzera njodzi yekubatwa nekenza yechiropa. Kenza yechiropa yakawanikwawo kune vanhu vane NASH vasina chirwere ichi.

5. Kusvuta fodya

Kusvuta fodya kwave kuchibatanidzwa nenjodzi huru yekubatwa nekenza yechiropa. Njodzi yacho inowedzera nenhamba yefodya dzinosvuta pazuva uye makore ayo munhu anenge achisvuta.

6. Mamwe mamiriro ezvinhu

Zvimwe zvirwere zvisingawanzoitiki zvekurapa uye zvemajini zvinogona kuwedzera njodzi yekubatwa nekenza yechiropa. Izvi zvinosanganisira zvinotevera:

• Hemochromatosis yenhaka isina kurapwa (HH).
• Kushaikwa kweAlpha-1 antitrypsin (AAT).
• Chirwere chekuchengetedza glycogen.
• Porphyria cutanea tarda (PCT).
• Chirwere cheWilson.

Zvinhu zvinotevera zvinodzivirira zvinogona kuderedza njodzi yekenza yechiropa:

1. Mushonga wekudzivirira Hepatitis B

Kudzivirira hutachiona hweHBV (nekubaiwa nhomba yeHBV uchiri mucheche) kwakaratidzwa kuti kunoderedza njodzi yekenza yechiropa kuvana. Hazvisati zvazivikanwa kana kubaiwa nhomba kunoderedza njodzi yekenza yechiropa kuvanhu vakuru.

2. Kurapa kwechirwere chehepatitis B chisingaperi

Nzira dzekurapa vanhu vane hutachiona hweHBV husingaperi dzinosanganisira interferon uye nucleos(t)ide analog (NA). Kurapa uku kunogona kuderedza njodzi yekubatwa nekenza yechiropa.

3. Kuderedza mukana wekubatwa neaflatoxin B1

Kutsiva chikafu chine huwandu hwakawanda hweaflatoxin B1 nechikafu chine huwandu hwakaderera hwemuchetura kunogona kuderedza njodzi yekenza yechiropa.

Manyuko:http://www.chinancpcn.org.cn/cancerMedicineClassic/guideDetail?sId=CDR433423&type=1